МОДЕЛЬ «COMMUNITY POLICING» ЯК ІНСТРУМЕНТ ПАРТНЕРСЬКОЇ ВЗАЄМОДІЇ ПОЛІЦІЇ ТА ГРОМАДИ В УКРАЇНІ
DOI:
https://doi.org/10.18372/2307-9061.77.20782Ключові слова:
Community Policing, Національна поліція України, публічна безпека, партнерство, довіра населенняАнотація
Метою статті є аналіз особливості впровадження моделі «Community Policing» у діяльність Національної поліції України, визначення її основних принципів, завдань та перспектив розвитку в умовах реформування правоохоронної системи. У статті розглянуто взаємозв’язок між поліцією та місцевими громадами, вплив партнерської взаємодії на рівень громадської довіри та безпеки населення. Методи дослідження: використано системний, порівняльно-правовий та аналітичний підходи. Результати: обґрунтовано, що модель «Community Policing» в українських умовах є важливим елементом демократичного управління у сфері безпеки. Її ефективність залежить від правового регулювання, належного фінансування, професійної підготовки персоналу та довіри з боку громадян. Зазначено, що успішні пілотні проєкти доводять можливість інтеграції міжнародних стандартів у діяльність Національної поліції. Водночас наголошено на необхідності подальшого вдосконалення нормативної бази, розширення партнерства з громадами та запровадження механізмів оцінки ефективності реалізації концепції. Проаналізовано міжнародний досвід реалізації концепції «Community Policing» у Великій Британії, США, Польщі та Канаді. Здійснено огляд вітчизняних нормативно-правових актів, наукових досліджень і практичних ініціатив МВС України та міжнародних організацій (UNDP, EUAM, ICITAP), спрямованих на розвиток офіцерів громади та побудову безпечного середовища. Обговорення: модель «Community Policing» передбачає зміну підходу до виконання поліцейських функцій – від карального до превентивного, від дистанційованого контролю до відкритої співпраці. Її упровадження сприяє формуванню довіри, підвищенню прозорості дій поліції та активізації громадян у питаннях безпеки. Запровадження цієї моделі в Україні має комплексний характер і потребує узгоджених дій держави, поліції та місцевого самоврядування.
Посилання
Національна поліція України. Організація діяльності поліцейських офіцерів громади: методичні рекомендації / Нац. поліція України. Київ, 2024. URL: https://npu.gov.ua/static-objects/npu/sites/5/dokumenti/4720-02.pdf
UNDP. Community Policing Handbook: Взаємодія поліції та громади на засадах партнерства: посібник. UNDP Ukraine, 2021. URL: https://files.acquia.undp.org/public/migration/ua/Community-Policing-Handbook-en-resume_web-1304.pdf
UNDP. Community policing in rural areas: guidebook / Взаємодія поліції та населення у сільській місцевості. UNDP Ukraine, 14 квіт. 2021 р. URL: https://www.undp.org/ukraine/ publications/community-policing-rural-areas.
Community Policing Knowledge Hub. Community Policing Knowledge Hub (платформа) URL: https://cpkhub.com.ua/en/.
EUAM Ukraine. Community policing — матеріали та підтримка. URL: https://www.euam-ukraine.eu/tag/community-policing/.
U.S. Department of Justice (ICITAP). TCPO – Territorial Community Police Officers project in Ukraine. URL: https://www.justice.gov/archives/ criminal/ criminal-icitap/blog/ukraine-icitap-trained-and-supported-territorial-community-police-commences.
Friedrich-Ebert-Stiftung / GPPI. A Matter of Trust: Community-Police Relations in Ukraine’s Regions (policy brief). 2024. URL: https://gppi.net/assets/Friedrich_2024_A_Matter_of_Trust_ENG_final.pdf.
Безпалова О.І., Бугайчук К.Л., Войціховський А.В. Організація діяльності поліцейських офіцерів громади: посібник для підвищення кваліфікації. Харків: ХНУВС, 2019. URL: https://dspace.univd.edu.ua/server/api/core/bitstreams/ c1c9e5d3-7909-4c4b-86c1-11812b322719/ content
Братковський В.М. Довідник поліцейського офіцера громади. Львів: ЛьвДУВС, 2020. 240 с. URL: https://dspace.lvduvs.edu.ua/handle/ 1234567890/2963 (дата звернення: 10.10.2025).
Alinea International. Strengthening Com-munity Safety in Ukraine: guidelines and tools (web). URL: https://www.alineainternational.com/ strengthening-community-safety-in-ukraine/.
SDGS Review (Lifestyle Journal). Interaction between police and society as basis for community policing, 2024. URL: https://sdgsreview.org/ LifestyleJournal/article/download/2927/1653/7880 (дата звернення: 10.10.2025).
EU External Action / EUAM. Requirements and Job Descriptions – Community Policing Adviser/Trainer. URL: https://www.eeas.europa.eu/sites/ default/files/documents/2025/Annex%201.%20 Requirements-Job%20Descriptions%20CfC%201-2025%20EUAM%20Ukraine.pdf.
UN Women (ECA). Research of international and national good practices on prevention of VAWG and community policing (2021). URL: https://eca.unwomen.org/sites/default/files/Field%20Office%20ECA/Attachments/Publications/2021/4/Research%20of%20international%20and%20 na-tional%20good%20practices%20on%20prevention %20of%20VAWG%20and%20community%20policing%20E.pdf.
UNDP. Ukraine – Evaluation report (ICPE) (оцінка програм UNDP в Україні), 2024. URL: https://erc.undp.org/evaluation/documents/download/23188.
Skogan W.G. Police and Community in Chicago; a tale of three cities. Policing: A Journal of Policy and Practic. 2007. Volume 1. Issue 2. P. 244–245.
Clarke R.V. Problem-oriented policing: successful case studies / edited by Michael S. Scott and Ronald V. Clarke. Abingdon, Oxon; New York, NY: Routledge, 2020. DOI: https://doi.org/10.4324/ 9780429457357.
Community Policing Knowledge Hub – About the project (опис). URL: https://cpkhub.com.ua/en/about-us.
ICITAP / DOJ. Ukraine: ICITAP-Trained and Supported Territorial Community Police Of-ficer (TCPO) – (опис оперативної роботи), 2025. URL: https://www.justice.gov/archives/criminal/ criminal-icitap/blog/ukraine-icitap-trained-and-supported-territorial-community-police-commences.
GPPI/Friedrich-Ebert-Stiftung. A Matter of Trust: Community-Police Relations in Ukraine’s Regions (аналітичний бриф, 2024). URL: https://gppi.net/assets/Friedrich_2024_A_Matter_of_Trust_ENG_final.pdf
References
Natsionalna politsiya Ukrayiny. Orhanizatsiya diyalnosti politseyskykh ofitseriv hromady: metodychni rekomendatsiyi / Nats. politsiya Ukrayiny. Kyiv, 2024. URL: https://npu.gov. ua/static-objects/npu/sites/5/dokumenti/4720-02.pdf
UNDP. Community Policing Handbook: Vzayemodiya politsiyi ta hromady na zasadakh partnerstva: posibnyk. UNDP Ukraine, 2021. URL: https://files.acquia.undp.org/public/migration/ua/Community-Policing-Handbook-en-resume_web-1304.pdf
UNDP. Community policing in rural areas: guidebook / Vzayemodiya politsiyi ta naselennya u silskiy mistsevosti. UNDP Ukraine, 14.04.2021. URL: https://www.undp.org/ukraine/publications/ community-policing-rural-areas.
Community Policing Knowledge Hub. Community Policing Knowledge Hub (platforma) URL: https://cpkhub.com.ua/en/.
EUAM Ukraine. Community policing – materialy ta pidtrymka. URL: https://www.euam-ukraine.eu/tag/community-policing/.
U.S. Department of Justice (ICITAP). TCPO – Territorial Community Police Officers project in Ukraine. URL: https://www.justice.gov/archives/ criminal/ criminal-icitap/blog/ukraine-icitap-trained-and-supported-territorial-community-police-commences.
Friedrich-Ebert-Stiftung / GPPI. A Matter of Trust: Community-Police Relations in Ukraine’s Regions (policy brief). 2024. URL: https://gppi.net/assets/Friedrich_2024_A_Matter_of_Trust_ENG_final.pdf.
Bezpalova O.I., Buhaychuk K.L., Voytsikhovskyy A.V. Orhanizatsiya diyalnosti politseyskykh ofitseriv hromady: posibnyk dlya pidvyshchennya kvalifikatsiyi. Kharkiv: KHNUVS, 2019. URL: https://dspace.univd.edu.ua/server/api/ core/bitstreams/ c1c9e5d3-7909-4c4b-86c1-11812b322719/content
Bratkovskyy V.M. Dovidnyk politseyskoho ofitsera hromady. Lviv: LvDUVS, 2020. 240 s. URL: https://dspace.lvduvs.edu.ua/handle/ 1234567890/2963 (data zvernennya: 10.10.2025).
Alinea International. Strengthening Com-munity Safety in Ukraine: guidelines and tools (web). URL: https://www.alineainternational.com/ strengthening-community-safety-in-ukraine/.
SDGS Review (Lifestyle Journal). Interaction between police and society as basis for community policing, 2024. URL: https://sdgsreview. org/LifestyleJournal/article/download/2927/1653/7880 (data zvernennya: 10.10.2025).
EU External Action / EUAM. Requirements and Job Descriptions – Community Policing Adviser/Trainer. URL: https://www.eeas.europa.eu/sites/ default/files/documents/2025/Annex%201.% 20Requirements-Job%20Descriptions%20CfC %201-2025%20EUAM%20Ukraine.pdf.
UN Women (ECA). Research of international and national good practices on prevention of VAWG and community policing (2021). URL: https://eca.unwomen.org/sites/default/files/Field%20Office%20ECA/Attachments/Publications/2021/4/Research%20of%20international%20and%20 na-tional%20good%20practices%20on%20prevention %20of%20VAWG%20and%20community%20policing%20E.pdf.
UNDP. Ukraine – Evaluation report (ICPE) (otsinka prohram UNDP v Ukrayini), 2024. URL: https://erc.undp.org/evaluation/documents/download/23188.
Skogan W.G. Police and Community in Chicago; a tale of three cities. Policing: A Journal of Policy and Practic. 2007. Volume 1. Issue 2. P. 244–245.
Clarke R.V. Problem-oriented policing: successful case studies / edited by Michael S. Scott and Ronald V. Clarke. Abingdon, Oxon; New York, NY: Routledge, 2020. DOI: https://doi.org/ 10.4324/9780429457357.
Community Policing Knowledge Hub – About the project (opys). URL: https://cpkhub. com.ua/en/about-us.
ICITAP / DOJ. Ukraine: ICITAP-Trained and Supported Territorial Community Police Of-ficer (TCPO) – (opys operatyvnoyi roboty), 2025. URL: https://www.justice.gov/archives/criminal/ criminal-icitap/blog/ukraine-icitap-trained-and-supported-territorial-community-police-commences.
GPPI/Friedrich-Ebert-Stiftung. A Matter of Trust: Community-Police Relations in Ukraine’s Regions (analitychnyy bryf, 2024). URL: https://gppi.net/assets/Friedrich_2024_A_Matter_of_Trust_ENG_final.pdf